برای دانش آموزان عزیز پایه دوازدهم انسانی سوالات درس ششم دینی دوازدهم انسانی را بطور کامل همراه با پاسخ صحیحشان را تهیه کرده ایم.درس ششم دینی دوازدهم با نام سنت های الهی می باشد که به پردازش دقیق سنت های خداوند میپردازد.
![سوالات درس ششم دینی دوازدهم انسانی [کامل با جواب]](https://gahar.ir/wp-content/uploads/2025/08/%D8%AA%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87.webp)
سوالات درس ششم دینی دوازدهم انسانی
۱) سنت های الهی را نام ببرید.
سنت ابتلاء
امداد خاص (توفیق الهی)
املاء و اتسدراج
امداد عام الهی
سبقت رحمت برغضب
تاثیر اعمل انسان در زندگی او
۲) قرآن کریم از کدام قوانین الهی با عنوان «سنت های الهی» یاد کرده است؟
براساس تقدیر الهی، جهان خلقت قانونمند است و پدیدههای آن در دایرهٔ قوانین خاصی مسیر تکاملی خود را میپیمایند. این قانونمندی اختصاص به پدیدههای طبیعی ندارد و زندگی فردی و اجتماعی انسانها را هم دربرمیگیرد. قرآن کریم از این قوانین با عنوان «سنتهای الهی» یاد کرده و مردم را به شناخت آنها، به خصوص سنتهای مربوط به زندگی انسان دعوت نموده است.
۳) شناخت قوانین جهان از طریق علوم تجربی را با شناخت قوانین حاکم بر زندگی انسان ها مقایسه کنید.
شناخت قوانین جهان خلقت از طریق علومی مانند فیزیک، شیمی و زیست شناسی سبب آشنایی ما با نشانههای الهی و نیز بهره گرفتن از طبیعت میشود. امّا شناخت قوانین حاکم بر زندگی انسانها، موجب نگرش صحیح ما نسبت به تلخیها و شیرینیها، شکستها و موفقیتها، بیماری و سلامت و به طور کلی همهٔ حوادث زندگی میشود و دیدگاه ما را نسبت به وقایع و حوادث جهان از دیگران ممتاز میسازد و بالاخره این شناخت در روابطمان با خدا، با خود، با خلقت و با دیگران تأثیر بسزایی دارد.
۴) ابتلاء در لغت و در اصطلاح دینی به چه معناست؟
ابتلاء در لغت به معنای امتحان است و در اصطلاح دینی به معنای قرار دادن فرد در شرایط و موقعیتی است که صفات درونی خود را بروز دهد و درستی یا نادرستی آنچه را که ادعا کرده مشخص سازد.
۵) میان امتحان الهی و امتحان بشری ……….. وجود دارد.
تفاوت
۶) میان امتحان الهی و امتحان بشری چه تفاوتی وجود دارد؟
در امتحان بشری ما غالباً از حقیقت درون افراد بی خبر هستیم و میکوشیم تا از طریق امتحان کردن آنها به آگاهی لازم برسیم؛ ولی امتحان خداوندِ علیم برای آگاه شدن از درون افراد نیست، بلکه برای رشد دادن و به ظهور رساندن استعدادها و نشان دادن تمایلات درونی افراد است.
۷) سنت ابتلاء را توضیح دهید.
سنت ابتلاء یکی از عامترین و فراگیرترین سنتهای الهی حاکم بر زندگی انسان است که ثابت و همیشگی است و شامل همهٔ انسان ها در همهٔ دورانها میشود. به عبارت دیگر، زندگی هر انسانی، چه مؤمن و چه کافر، چه فقیر و چه غنی، صحنهٔ انواع امتحانها و آزمایشهاست. هویت و شخصیت انسانها با این ابتلائات ساخته میشود و شناخته میگردد.
۸) موفقیت در هر مرحله ای از امتحان الهی سبب ورود فرد به کدام مرتبه می شود؟ مثال بزنید.
سبب ورود فرد به مرتبهای برتر میشود و او را با امتحانهای جدیدتر روبهرو میکند؛ درست مانند دانشآموزی که با موفقیت در هر امتحانی وارد مرحلهای بالاتر از امتحانات میگردد تا به موفقیت نهایی برسد.
۹) بنا به سنت ابتلاء چه زمانی انسان وارد امتحان ها و آزمایش های خاص الهی می شود؟
اگر انسان ایمان به خداوند و بندگی او را اعلام کند، بنا به سنت ابتلاء، وارد امتحانها و آزمایشهای خاص آن میشود و به میزانی که در آزمونهای اوّلیه سربلند بیرون آید، قدم در آزمونهای بعد میگذارد و برای کسب کمالات برتر آماده میشود.
۱۰) پیام حدیث امام صادق (ص) «اِنَّمَا المُؤمِنُ بِمَنزِلَةِ کَفَّةِ المیزانِ کُلَّما زیدَ فی ایمانِه زیدَ فی بَلائِه» را بنویسید.
هر چه ایمان فرد مومن بیشتر باشد امتحان او نیز بزرگتر است.
این حدیث با سنت ابتلاء ارتباط دارد.
۱۱) خداوند با چه چیزی ما را امتحان میکند؟
او با هر امر خیر یا شری ما را میآزماید؛ بیماری یا سلامت، فقر یا ثروت، از دست دادن پدر و مادر یا داشتن پدر و مادر، بارش باران یا وقوع خشکسالی و به طور کلی هر حادثهٔ شیرین یا تلخ، مواد امتحانی ما به حساب میآیند و نحوهٔ مواجههٔ ما با آنها پیروزی یا شکست ما را رقم میزند و مهیای امتحانی دیگر میسازد.
از اینرو، کوچکترین حادثهای که پیرامون ما رخ دهد، امتحانی برای ماست تا روشن شود که ما نسبت به آن حادثه چه تصمیمی میگیریم و چگونه عمل میکنیم. عمل درست، رشد و کمال و عمل غلط، عقبماندگی و خسران ما را به دنبال دارد.
۱۲) سنت امداد عام الهی را توضیح دهید.
سنت دیگر، سنت امداد الهی است. وقتی انبیا مردم را به دین الهی فرامیخوانند مردم در برابر این دعوت دو دسته میشوند: دستهای به ندای حقیقت پاسخ مثبت میدهند و هدایت الهی را میپذیرند و دستهای لجاجت ورزیده و در مقابل حق میایستند. خداوند، سنت و قانون خود را بر این قرار داده که هر کس، هر کدام از این دو راه را برگزیند، بتواند از همین امکاناتی که خدا در اختیارش قرار داده (مانند قدرت اراده، توان جسمی و فکری، امکانات موجود در جهان خلقت و…) استفاده کند تا در همان مسیری که انتخاب کرده است به پیش رود و باطن خود را آشکار کند. درواقع خداوند امکانات و لوازم رسیدن به خواستهها و هدفهای هر دو گروه را فراهم کرده است، حال، کسی که راه حق را برمیگزیند لوازم و امکانات رسیدن به حق را مییابد و مراتب کمال را میپیماید و کسی که فقط دنیا را انتخاب کرده و برای آن تلاش میکند همان را به دست میآورد. البته اینان عواقب زیانبار تصمیم غلط خود را در آخرت مشاهده خواهند کرد.
۱۳) مردم در برابر دعوت انبیای الهی به چند دسته تقسیم می شوند؟ توضیح دهید.
دستهای لجاجت ورزیده و در مقابل حق میایستند. خداوند، سنت و قانون خود را بر این قرار داده که هر کس، هر کدام از این دو راه را برگزیند، بتواند از همین امکاناتی که خدا در اختیارش قرار داده (مانند قدرت اراده، توان جسمی و فکری، امکانات موجود در جهان خلقت و…) استفاده کند تا در همان مسیری که انتخاب کرده است به پیش رود.
۱۴) سنت امداد خاص (توفیق الهی) را توضیح دهید.
در اصطلاح دینی، توفیق به معنای آسان نمودن است؛ یعنی خداوند شرایط و اسباب را برای کسی که با نیت پاک، قدم در راه حق میگذارد و در این راه سعی و تلاش میکند چنان فراهم میسازد که وی بتواند آسانتر به مقصد برسد. این امداد خاص خداوند سنّت «توفیق الهی» نام دارد.
۱۵) دو مورد از جلوه های سنت امداد خاص (توفیق الهی) را بنویسید.
یکى از جلوههاى این توفیق، نصرت و هدایت الهى به دنبال تلاش و مجاهدت است. خداوند، انسان تلاشگر و مجاهد را حمایت مىکند، دست او را مىگیرد و با پشتیبانى خود به پیش میبرد. از جلوههای دیگر توفیق الهی، ایجاد زمینهٔ مناسب برای رشد و تعالی شخص مؤمن میباشد مانند یافتن دوست خوب، شرکت در یک جلسه قرآنی و خواندن یک کتاب تأثیر گذار و هدایتگر.
۱۶) در اصطالح دینی، توفیق به معنای …………. است.
آسان نمودن
۱۷) در کسب توفیق الهی، کدام عوامل نقشی تعیین کننده دارد؟ مثال بزنید.
در کسب توفیق الهی، عوامل درونی مانند داشتن روحیهٔ حق پذیری، هم نقشی تعیین کننده دارد. برای مثال، دو نفر با هم آیاتی از قرآن را از رسول اکرم (ص) میشنیدند، امّا این آیات ایمان یکی را تقویت میکرد ولی بر لجاجت و کفر دیگری میافزود.
۱۸) از سنت های الهی، سبقت رحمت بر غضب خداوند را توضیح دهید.
از آنجا که خداوند به بندگان خود محبت دارد، با همهٔ آنان، چه نیکوکار و چه گناهکار، به لطف و مهربانی رفتار میکند. او به بندگان خود اعلام میکند که: پروردگار شما، رحمت را بر خود واجب کرده است.
یعنی حتی آنجا که خداوند بر کسی سخت میگیرد، باز هم از دریچه لطف و رحمت است؛ مانند مادری که بر فرزندش سخت میگیرد و یا در مواردی او را تنبیه میکند تا او را از اشتباه باز دارد و به هیچ وجه قصد انتقام گیری از فرزند خود را ندارد. از همین جهت است که راه بازگشت گناهکار به خدا همیشه باز است.
۱۹) نمونه هایی از سبقت رحمت خدا بر غضب او را نام ببرید.
آمرزش گناهان با توبه، آمرزش برخی گناهان با انجام کار نیک، حفظ آبروی بندگان گناهکار، پذیرش عبادت اندک و رضایت سریع از کسی که طلب آمرزش کرده، نمونههایی از سبقت رحمت خدا بر غضب او است.
۲۰) سبقت رحمت بر غضب خدا وقتی انسان کار نیک یا گناهی مرتکب می شود، چگونه است؟
یکی از موارد سبقت رحمت بر غضب خدا آن است که وقتی انسان کار نیکی انجام میدهد، خداوند به فرشتهاش فرمان میدهد که فوراً آن را ثبت نماید، امّا وقتی گناهی مرتکب میشود از فرشتهٔ خود میخواهد صبر کند تا بندهاش توبه کند و جبران نماید؛ و در صورتی که بنده توبه نکرد آن گناه را ثبت نماید. همچنین خداوند عمل نیک را چند برابر پاداش و کار بد را فقط به اندازهٔ خودش جزا میدهد.
۲۱) از سنت های الهی، سنت املاء و استدراج را توضیح دهید.
خداوند برای انسانی که به دام گناه میافتد، شرایطی را فراهم میکند که بتواند توبه کند و از گناه دوری نماید؛ حتی اگر بارها گناه کرد و توبه نمود، باز هم خداوند از گناه او میگذرد. اما اگر کسانی چنان در گناه و باطل پیش روند که از کار خود خرسند باشند و با حق دشمنی و لجاجت ورزند، خداوند به آنها فرصتی میدهد و بر امکانات و نعمتهای آنان میافزاید و آنها این فرصتها و نعمتها را وسیلهٔ غوطه ور شدن در گناهان قرار میدهند، به طوری که اگر در ابتدا، اندک امیدی وجود داشت که نور حق در دلشان بتابد، به تدریج چنین امیدی بر باد رفته و به شقاوت ابدی گرفتار میشوند. درحقیقت، مهلتها و نعمتها، با اختیار و ارادهٔ خودشان به صورت بلای الهی جلوه گر شده و باعث میشود که بار گناهان آنان هر روز سنگین و سنگینتر شود و به تدریج به سوی هلاکت ابدی نزدیکتر شوند. این سنت که از جمله سنتهای حاکم بر زندگی معاندان و غرق شدگان در گناه است، سنت «املاء و استدراج» نام دارد.
۲۲) امام علی (ع) درباره سنت املاء و استدراج چه می فرمایند؟
«چه بسا احسان پیاپی خدا، کسی را گرفتار کند و پرده پوشی خدا او را مغرور سازد و با ستایش مردم فریفته و شیفتهٔ خود گردد و خدا هیچ کس را همانند کسی که به او مهلت داده، امتحان و آزمایش نکرده است.»
۲۳) قرارگرفتن در دایره سنت املاء و استدراج نتیجه چیست؟
عمل خود انسان هاست. بنابراین باید بکوشیم که در دایره این سنت ها قرار نگیریم تا به هلکت ابدی گرفتار نشویم.
۲۴) سنت تاثیر اعمال انسان در زندگی را توضیح دهید.
رهنمودهای قرآن کریم و پیشوایان دین بیانگر آن است که آیندهٔ زندگی هر فرد و اتفاقاتی که برای او رخ میدهد، در موارد بسیاری تحت تأثیر رفتارهای گذشته او، اعم از رفتارهای خوب و بد است.
۲۵) پیام حدیث امام صادق (ع) «مَن یَموتُ بِالذُّنوبِ اَکثَرُ مِمَّن یَموتُ بِالآجالِ وَ مَن یَعیشُ بِالاِحسانِ اَکثَرُ مِمَّن یَعیشُ بِالاَعمارِ» را بنویسید.
اعمال خوب و بد انسان در سرنوشتش تاثیر دارد.
این حدیث با سنت تاثیر اعمال انسان در زندگی او ارتباط دارد.
۲۶) برخی از مصادیق تاثیر اعمال انسان در زندگی او را نام ببرید.
همچنین در تعالیم دینی آمده است که صلهٔ رحم و محبت به خویشان و دادن صدقه، عمر را افزایش میدهد و قطع رحم و بیمحبتی به خویشان عمر را کاهش میدهد. احسان به والدین، امانت داری، لقمهٔ حلال، آب دادن به درخت تشنه یا سیراب کردن حیوانات و نیز بر طرف کردن اندوه و غصهٔ دیگران زندگی را بهبود میبخشد. ظلم به دیگران و افزایش گناه، اعم از فردی و اجتماعی، آثار زیان باری از جمله نزول بلا و عدم استجابت دعا را به دنبال دارد، همان طور که تقوا و ایمان واقعی به خداوند سبب نزول برکات الهی میگردد.

محدثه راد، نویسنده و تولید کننده محتواهای اختصاصی در پورتال گهر. علاقمند به نویسندگی محتواهای خبری، فرهنگی و سرگرمی در پورتال گهر