روش تشخیص اسم فاعل و اسم مفعول در عربی

دسته بندي : 📚 راهنمای مدرسه
تاريخ : 16 دی

روش تشخیص اسم فاعل و اسم مفعول در عربی کار سختی نیست و می شود بر اساس ساختار جمله و نحوه نوشتار متوجه آن شد. زمانی که یک عمل یا فعلی در جمله انجام می شود، شخص یا کسی که این عمل را انجام می دهد به عنوان فاعل و شخصی که تحت تأثیر آن عمل قرار گرفته را مفعول می گویند. نکته مهم در تشخیص اسم فاعل و اسم مفعول دقت به فعل جمله است.

روش تشخیص اسم فاعل و اسم مفعول در عربی 

 

روش تشخیص اسم فاعل و اسم مفعول در عربی, پورتال خبری فرهنگی گهر

روش تشخیص اسم فاعل و اسم مفعول در عربی به زبان ساده 

اسم فاعل: درواقع همان صفت فاعلی زبان فارسی است که بر انجام دهنده یا دارنده حالت دلالت می‌کند. صانع(سازنده) ؛ مُشاهِد( مشاهده کننده، بیننده)
 اسم مفعول: که درواقع همان صفت مفعولی زبان فارسی است و برکاری انجام شده دلالت دارد. مَصنوع(ساخته شده)؛ مُشاهَد( مشاهده شده، دیده شده)

مشخصه های اسم فاعل و اسم مفعول درزبان عربی:

اسم فاعل← الف- فاعِل ، ب- مُـ ــعِـ
اسم مفعول←الف-مَفعول، ب- مُـ ــعَـ

روش تشخیص اسم فاعل در عربی

چگونگی ساخت و تشخیص:

الف- فعل‌هایی که سوم شخص مفرد ماضی آن‌ها سه حرف باشد، بروزن فاعل و مفعول دیده می‌شود.

مانند:صَنَعَ ← صانِع، مَصنوع؛
ساخت ← سازنده، ساخته شده

خَلَق ←خالِق ، مَخلوق
آفرید← آفریدگار، آفریده شده

عَبَدَ ← عابِد، مَعبود
پرستید ← پرستنده، پرستیده شده

ب – فعل‌هایی که سوم شخص مفرد ماضی آن‌ها بیشتر از سه حرف باشد: فعل مضارع آن را مینویسیم ، آنگاه حرف مضارعه را حذف کرده و به جای آن«ﻣُ» می‌گذاریم. سپس حرف ماقبل اخر اصلی را در اسم فاعل:(( حرکت کسره)) و در اسم مفعول: (حرکت فتحه) می دهیم.
اسم فاعل: مـُ … ـعـٍ ( … )
اسم مفعول: مـُ … ـعـ (. … )

مانند:
شاهَدَ← یُشاهِدُ ← مُشاهِد و مُشاهَد
قَلَّدَ ← یُقَلِّدُ ← مُقَلِّد و مُقَلَّد

أرْسَل←َ یُرْسِلُ← مُرْسِل و مُرْسَل
إنتَظَرَ←یَنْتَظِرُ ← مُنتَظِر و مُنتَظَر

تَعُلَمَ ← یَتَعلَّمُ ← مُتَعلِّم و مُتَعَلَّم
إستَخرَجَ← یَسْتَخْرِجُ← مُسْتَخْرِج و مُسْتَخرَج
تَهاجَمَ← یَتَهاجَمُ ←مُتَهاجِم و مُتَهاجَم
اِنْکَسَرَ← یَنْکَسِرُ ← مُنْکَسِر و مُنکَسَر

روش تشخیص اسم فاعل و اسم مفعول در عربی, پورتال خبری فرهنگی گهر

روش تشخیص اسم فاعل و اسم مفعول در عربی با توجه به تعاریف

اسم فاعل در زبان عربی چیست؟

روش تشخیص اسم فاعل و اسم مفعول در عربی, پورتال خبری فرهنگی گهر

اسم فاعل اسمی است که به انجام دهنده یا دارنده حالت یک عمل دلالت دارد و از سوم شخص افعال ساخته می شود. روش ساخت اسم فاعل در افعال ثلاثی مجرد و مزید با هم تفاوت بسیاری دارد.

در افعال ثلاثی مجرد اسم فاعل چگونه ساخته می شود؟ با مثال.

در افعال ثلاثی مجرد اسم فاعل بر وزن فاعِل با توجه به سوم شخص مفرد آن ساخته می شود. به طور مثال صَنَعَ را در نظر بگیرید اسم فاعل آن بر وزن فاعِل می شود، صانع به معنای سازنده


در افعال ثلاثی مزید اسم فاعل چگونه ساخته می شود؟ با مثال.

در افعال ثلاثی مزید حالت مضارع آن ملاک ساختن اسم فاعل است. حرف اول مضارع را تبدیل به (مـُ…) می شود و حرف وسط از سه حرف اصلی (یکی مانده به آخر) را مکسور می نماییم. فعل ثلاثی مزید عَلَّمَ را در نظر بگیرید، در حالت مضارع فعل یُعلِّم از آن ساخته می شود و با انجام مراحل ساخت مُعَلِّم به عنوان اسم فاعل به وجود می آید.

 روش تشخیص اسم مفعول در عربی

اسم مفعول در زبان عربی

اسم مشتقی است که از فعل‌های ثلاثی مجرد و مزید ساخته می‌شود.

ساختار اسم مفعول در زبان عربی

دو نوع است:

الف) اسم مفعول مجرد: اسمی است بر وزن «مفعول» که از فعل ثلاثی مجرد ساخته می‌شود. اسم مفعول تنها از فعل‌های متعدی ساخته می‌شود. (به مبحث لازم و متعدی مراجعه شود) به مثال‌های زیر دقت کنید:

نَصَرَ (یاری کرد) / مَنصور (یاری شده)

کَتَبَ (نوشت) / مکتوب (نوشته شده)

دَعا (دعوت کرد) / مَدعُو (دعوت شده)

ب) اسم مفعول مزید: اسمی است که از فعل‌های مضارعِ ثلاثی مزید ساخته می‌شود و مراحل ساخت آن به شرح زیر می‌باشد: ۱- به جای حرف مضارعه، میم مضموم «مُ» قرار می‌دهیم. ۲- به حرف یکی مانده به آخر، فتحه «ﹷ» می‌دهیم.

مثال:

یُعَلِّمُ / مُعَلَّم (تعلیم داده شده)

یُرشِدُ / مُرشَد (راهنمایی شده)

یُرافِقُ / مُرافَق (همراهی شده)

روش تشخیص اسم فاعل و اسم مفعول در عربی و اسم مبالغه

 

روش تشخیص اسم فاعل و اسم مفعول در عربی, پورتال خبری فرهنگی گهر

اسم مبالغه: اسمی است که بر بسیاری صفت یا انجام کار در شخص یا شیء دلالت می‌کند.
دو وزن مهمّ آن (( فَعّال، فَعّالة )) است.

مانند:
صَبّار(بسیار بردبار)
غَفّار(بسیار آمرزنده)
کَذّاب(بسیار دروغگو)
رَزّاق(بسیار روزی دهنده)
خَلّاق(بسیار آفریننده)
عَلّامة(بسیاردانا)؛
فهّامَة(بسیار فهمیده)؛

اسم مفعول در عربی یازدهم

اسم مفعول در ثلاثی مجرد بر وزن مفعول می آید. در فارسی کلماتی چون : مسرور، محمود، مقبول، همه اسم مفعول هستند، و بر وزن اسم مفعول آمده اند و سوم شخص مفرد هر فعلی ملاک ساختن آن است. در فارسی صفت مفعول به معنای «انجام شده» ترجمه می گردد. اصولا فعل یا کار بر روی اسم مفعول انجام می پذیرد. به مثال هایی از اسم مفعول و روش ساخت آن توجه نمایید:

 قَتَلَ اسم مفعول آن می شود: مَقتول

 صَنَع اسم مفعول آن می شود: مصنوع

 خَلَق اسم مفعول آن می شود: مخلوق

 عَبَد اسم مفعول آن می شود: معبود

نکته: بعضی وزن ها برای اسم فاعل و مفعول به کار می روند، که نامأنوس هستند. برای اسم فاعل کلماتی چون (فالّ، خاصّ، شابّ) و یا کلماتی چون (الفاعی، الهادی) و یا کلماتی چون (فاعٍ، هادٍ، راضٍ) این کلمات اسم فاعل هستند، و برای تشخیص آن ها باید دقت زیادی داشت. گونه ای دیگر از وزن اسم فاعل (مُ….ی..)یعنی اول آن «مـُ» و یکی مانده به آخرحرف «ی» می باشد، مانند: مُرید.

 برای اسم مفعول وزن کلماتی چون: مَفعِیّ «مَخفیّ، مَهدیّ»، مَفعُوّ «مَدعُوّ» و یا کلماتی چون: مَفُول «مَلوم، مَقول»، و یا وزن (مُ…ا..) یعنی حرف اول آن «مـُ» و یکی مانده به آخر آن «ا» داشته باشد، مانند: مُراد.

 

 

آخرين هاي اين بخش
ديگران چه مي خوانند
دیدگاه ها
برای ارسال دیدگاه مرتبط با این مطلب کلیک کنید

گـهـر در شبکه هاي اجتماعي