چرا بعضی از درختان میوه نمیدهند
این سوال که ممکن است برای یک کشاورز یا حتی برای کسی که چند تا درخت در حیاط یا باغچه اش دارد و درختانش بار نمیدهند پیش بیاید امروز میخواهیم ریشه های این مشکل را پیدا کنیم و راه حل هایی برای رفع آن ارائه دهیم.

بار ندادن درختان میوه معمولاً نتیجهی یک مشکل ساده نیست؛ بلکه نشان دهنده چند تا عوامل محیطی، تغذیهای، مدیریتی و حتی ژنتیکی است . اختلال در این عوامل میتواند باعث شود درخت گل بدهد اما میوه ندهد، یا اصلاً وارد فاز باردهی نشود. در ادامه، دلایل را با توضیحی عمیقتر بررسی میکنیم.
میخواهیم بدانیم چه چیز هایی باعث میشود درخت میوه ندهد میخواهیم تمام عواملی که باعث کم شدن باردهی درخت میشود را بررسی کنیم :
مناسب نبودن رقم یا نوع درخت مناسب
گاهی مشکل از خود درخت است یعنی چه ؟برای مثال رقم برای آبوهوای منطقه مناسب نباشد یا مثلا پایهی پیوندی ضعیف باشد همچنین اگر رقم دیر بارده انتخاب شود همه اینها باعث کم شدن بار درخت میشود در مرحله اول از نهال های اصلاح شده و پیوند از جهاد کشاورزی یا شرکت های معتبر دارای مجوز مانند نهالتو تهیه کنید تا از نظر اصالت نهال مشکلی نداشته باشید .
در ادامه میخواهیم بدانیم چه کار هایی باید انجام دهیم تا درختان پر بار شوند و راه حل درمان کم بار بودن درختان چیست؟
کشاورزان با رعایت این نکات میتوانند به باردهی خیلی مطلوب برسند.
مناسب نبودن رقم یا نوع درخت برای منطقه
درختان میوه برای گل دادن و میوه دادن، به نور کافی، دمای مناسب و هوای پایدار نیاز دارند. اگر این ها به اندازه کافی نباشند چه اتفاقی می افتد؟
اگر نور کم باشد، درخت بیشتر برگ میسازد تا گل پس انرژی کمتری برای ساختن میوه میگذارد و باردهی کم میشود.
سرد شدن هوا در بهار میتواند شکوفهها را از بین ببرد در نتیجه میوه ها هم کم میشوند.
گرم شدن خیلی زیاد هوا هم باعث خشک شدن گلها میشود که باز هم نتیجه آن کاهش محصول است.
باد و باران زیاد هنگام گلدهی، گردهافشانی را خراب میکند.

پس آب و هوای مناسب مخصوصا در زمان گل دهی تاثیرات خیلی مهمی روی محصول درخت دارد.
نور کافی
درختان میوه برای تولید گل و میوه به نور مستقیم خورشید نیاز دارند اگر درخت در سایه باشد، گلدهی کم میشود و میوهها کوچک و کمتعداد خواهند بود پس محل کاشت باید جایی باشد که در طول روز نور کافی دریافت کند.
خاک ضعیف یا کمبود مواد غذایی
درخت برای میوه دادن باید غذای کافی داشته باشد. اگر غذای درخت کم باشد چه میشود؟
کمبود پتاسیم باعث ریزش گل و میوههای کوچک میشود کمبود فسفر گلدهی را کم میکند و نیتروژن زیاد باعث رشد زیاد برگ و شاخه میشود و درخت کمتر میوه میدهد خاکهای خیلی سنگین یا خیلی سبک هم جذب مواد غذایی را سخت میکنند پس باید عناصر خاک به اندازه کافی باشند نه خیلی زیاد نه کم تا باردهی خوب باشد

خاک مناسب برای باردهی بهتر نهال
خاک باید سبک، حاصلخیز و قابل تنفس باشد تا ریشهها بتوانند خوب رشد کنند اگر خاک سفت یا فقیر باشد، درخت نمیتواند مواد غذایی کافی جذب کند اضافه کردن کود دامی پوسیده، ماسه، پرلیت یا کمپوست باعث میشود خاک بهتر شود و درخت پربارتر گردد.
کود دهی درست برای درختانی که بار نمیدهند
- در زمستان کمی کود دامی پوسیده دور درخت بریزید تا خاک تقویت شود.
- در بهار از کودهای شیمیایی مثل NPK استفاده شود تا درخت انرژی لازم برای گلدهی و تشکیل میوه را داشته باشد.
- بعد از برداشت محصول هم یک کود سبک استفاده شود تا درخت برای سال بعد قوی بماند.

مشکلات گرده افشانی در محصول ندادن درخت
خیلی از درختان بدون کمک گردهافشانها یا بدون وجود یک رقم مناسب در کنارشان، میوه نمیدهند. منظور از این حرف چیست ؟ مثلا
- نبود زنبورها
- بارندگی هنگام گلدهی
- سمپاشی در زمان گل
- نبودن درخت گردهزا در نزدیکی
همهی اینها باعث میشود گلها تبدیل به میوه نشوند و باردهی درخت خیلی کم شود.
حل مشکل گرده افشانی
بعضی درختان مثل سیب، گلابی، بادام و پسته برای باردهی خوب نیاز به یک درخت همنوع در نزدیکی خود دارند تا گردهافشانی کامل انجام شود وجود زنبورها هم نقش مهمی در انتقال گرده دارد اگر گردهافشانی خوب انجام نشود، گلها تبدیل به میوه نمیشوند.
سن شروع باردهی درخت
اگر درخت خیلی جوان باشد چون هنوز به سن بلوغ نرسیده باردهی کمی دارد همچنین اگر درخت خیلی پیر باشد انرژی کافی ندارد تا به اندازه بار بدهد درختانی که از بذر رشد کردهاند، ممکن است سالها طول بکشد تا بار بدهند پس بهتر است از نهال استفاده شود.
نقش هرس در باردهی درخت
هرس اشتباه
هرس اگر درست انجام نشود، درخت را از باردهی دور میکند. هرس نادرست چه عواقبی دارد؟ هرس زیاد باعش حذف شاخههای بارده میشود همچنین هرس نکردن باعث سایه زیاد و کمبود نور میشود و درخت مواد غذایی مورد نیازش را به اندازه کافی دریافت نمیکند. هرس دیر یا زود هم باعث بههم خوردن تعادل رشد میشود و روی باردهی تاثیر بدی دارد.
هرس اصولی
هرس یعنی حذف شاخههای اضافی، خشک یا مزاحم این کار باعث میشود نور و هوا بهتر به داخل درخت برسد و شاخههای بارده تقویت شوند هرس زمستانه برای شکلدهی درخت انجام میشود و هرس تابستانه برای سبک کردن و جلوگیری از رشد بیرویه شاخههاست درختی که درست هرس شود، همیشه باردهی بیشتری دارد.
آبیاری مناسب برای درختانی که بار نمیدهند

آبیاری نامنظم:
درختان میوه به آب زیاد یا کم حساساند چون آب زیاد باعث پوسیدگی ریشه و ریزش گل ها میشود همچنین آب کم باعث تنش خشکی و ریزش میوههای کوچک میشود
اگر آبیاری نامنظم باشد نتیجه آن اختلال در رشد میوه هاست.
آبیاری منظم:
درختان برای باردهی خوب به آبیاری منظم نیاز دارند اگر آب کم باشد، گلها و میوههای کوچک، میریزند اگر آب زیاد باشد، ریشه آسیب میبیند بهترین کار این است که در بهار و تابستان آبیاری عمیق و منظم انجام شود و در پاییز و زمستان مقدار آب کمتر شود و در نهایت خاک باید مرطوب باشد اما حالت باتلاقی پیدا نکند تا درخت به صورت خوب و پر بار رشد کند.
آفاتی که میتواند باعث میوه ندادن درخت شوند
آفات و بیماریها
آفات و بیماریهای یک درخت میتوانند گلها را خشک کنند ،میوههای تازه تشکیلشده را از بین ببرند و رشد درخت را ضعیف کنند آفات و بیماری های رایج مثل شتهها، کنهها، قارچها و بیماریهای باکتریایی .
کنترل آفات و بیماریها
آفات و بیماریها میتوانند گلها و میوهها را از بین ببرند از این عوامل میتوان به شته، کنه، کرم میوهخوار و قارچها از مهمترین عوامل کاهش باردهی هستند اشاره کرد . سمپاشی زمستانه، بررسی منظم برگها و حذف شاخههای آلوده کمک میکند درخت سالم بماند و بهتر بار بدهد. با استفاده از سموم مناسب که برای هر نهال میوه متفاوت است میتوانید این مشکل را تا حد زیادی حل کنید برای راه حل قطعی دفعات سمپاشی سم هایی مانند قارچ کش و شته کش را با زمانبندی مناسب در باغ خود انجام دهید

مدیر مسئول و سردبیر مجله اینترنتی گهر با بیش از 14 سال سابقه در حوزه وب، برنامه نویسی و سئو .تولید محتوا در پورتال گهر یکی از علاقمندی های من هست و در کنار آن مسئولیت نظارت بر محتوای نویسندگان