کارگاه متن پژوهی درس دهم فارسی دوازدهم، یکی از آن مبحث هایی است که در امتحانات بیش از نیمی از سوالات را به خود اختصاص داده است.شما می توانید با استفاده از آنها و مسلط شدن به این سوالات به راحتی به این سوالات مسلط شده و نمره خوبی را در امتحانات کسب کنید.
کارگاه متن پژوهی درس دهم فارسی دوازدهم
۱) در متن درس، واژهای بیابید که همآوای آن در زبان فارسی وجود دارد؟
غربت (همآوای این کلمه «قُربت» است)
۲) انواع «و» (ربط، عطف) را در متن درس مشخّص کنید.
دیروز اگر سوخت ای دوست، غم برگ و (عطف) بار من و (عطف) تو / آن جا در آن برزخ سرد، در کوچههای غم و (عطف) درد
دیروز در غربت باغ من بودم و (ربط) یک چمن داغ / غرق غباریم و (پیوند) غربت، با من بیا سمت باران / چون رود امیدوارم بیتابم و (ربط) بیقرارم
۳) در متن درس، کدام گروههای اسمی، در نقش «مفعول» به کار رفتهاند؟
- برگ و بار: دیروز سوخت اگر سوخت ، برگ بار من تو
- «چه» در مصراع: غیر از شب آیا چه می دید چشمان تار من و تو؟
- بهار من و تو: برخیز با گل بخوانیم اینک بهار من و تو
۱) در متن درس، برای کاربرد هر یک از آرایه های تشخیص » و « تشبیه » دو نمونه بیابید.
- تشخیص: بیت چهارم: در انتظار بودن جویبار / بیت پنجم: خواندن گُل.
- تشبیه: بیت سوم: خورشید مانند آیینه دار است / بیت هفتم: شاعر مانند رود، امیدوار است.
۲) در بیت زیر، «برزخ سرد» و «شب» نماد چه مفاهیمی هستند؟
آنجا برزخِ سرد، در کوچههای غم و درد / غیر از شب آیا چه میدید چشمان تار من و تو؟
- برزخِ سرد: نماد دوران حکومت ستمگرشاهی
- شب: نماد ظلم و ستم
۱) مقصود نهایی شاعر از مصراع دوم بیت زیر چیست؟
چون رود امیدوارم بیتابم و بیقرارم / من میروم سوی دریا، جای قرار من و تو
حرکت شاعر به سمت اجتماعات انقلابی و آزادیخواه مردم.
۲) توضیح دهید بیت زیر با فصل ادبیات انقلاب اسلامی چه مناسبت و پیوندی دارد؟
دیروز در غربت باغ من بودم و یک چمن داغ / امروز خورشید در دشت، آیینهدار من و تو
در این بیت به خودکامگی روزگار گذشته و رنجها و مصیبتهای آن زمان اشاره میکند و اینکه رهبر با راه نمایی خود توانست مردم را از این دوران ستمشاهی نجات بخشد. پایداری رهبر و مردم، دعوت به مبارزه، هدایتگری امام از جمله درونماهیهایی است که در این بیت دیده میشود.
۳) دربارهٔ ارتباط موضوعی هر یک از سرودههای زیر با متن درس توضیح دهید.
ز خورشید و از آب و از باد و خاک / نگردد تبه نام و گفتار پاک (فردوسی)
با بیت ششم درس ارتباط دارد هر دو به این نکته اشاره دارند که حتی اگر وجود خاکی انسان از بین برود؛ اما خوبیها در رفتارهای شایسته ما، ماندگار خواهند بود و یاد ما جاودانه خواهد شد.
ای منتظر، مرغ غمین در آشیانه! / من گل به دستت میدهم، من آب و دانه … / میکارمت در چشمها گل نقش امّید / میبارمت بر دیدهها باران خورشید. (سیاوش کسرایی)
با بیت چهارم ارتباط دارد. هر دو به این اشاره دارند که با وجود رنجها و سختیهای راه، آیندهای خوب و روشن در انتظار ما خواهد بود. آیندهای که امید به زندگی و شادی و نشاط در آن موج میزند.
محدثه راد، نویسنده و تولید کننده محتواهای اختصاصی در پورتال گهر. علاقمند به نویسندگی محتواهای خبری، فرهنگی و سرگرمی در پورتال گهر
