عکاسی انتزاعی (Abstract Photography) نمایانگر یک ژانر منحصر به فرد در هنرهای بصری است که با فاصله گرفتن از تصویرسازی واقع گرایانه شناخته میشود. برخلاف عکاسی سنتی که به دنبال ثبت سوژهها به صورت قابل شناسایی است، عکاسی انتزاعی بر عناصری مانند رنگ، شکل، بافت و فرم تأکید میکند تا احساسات یا ایدهها را بدون ارجاع مستقیم به دنیای فیزیکی برانگیزد. این رویکرد بینندگان را به چالش میکشد تا تصاویر را بر اساس ادراک شخصی خود تفسیر کنند، اغلب صحنههای عادی را به ترکیببندیهای جذاب تبدیل میکند که ویژگیهای زیباییشناختی را بر نمایش دقیق اولویت میدهد.
جوهره عکاسی انتزاعی در توانایی آن برای تغییر واقعیت به فرمهای غیرعینی نهفته است. عکاسان از نور، پرسپکتیو و ترکیببندی برای ایجاد تصاویری استفاده میکنند که ممکن است شبیه به نقاشیها باشند و مرزهای بین عکاسی و سایر هنرها را محو میکنند. این ژانر با آزمایش و کشف امکانات فنی برای تغییر تصویر و مفاهیم انتزاعی مانند حرکت، ریتم یا آشوب سروکار دارد..
تاریخ تکامل عکاسی انتزاعی
مبدا عکاسی انتزاعی به اواسط قرن نوزدهم بازمیگردد، که همزمان با اختراع خود عکاسی بود. یکی از اولین نمونههای مستند به جان ویلیام دراپر (to John William Draper)، دانشمند آمریکایی-بریتانیایی، نسبت داده میشود که در سال ۱۸۴۲ از طریق فرآیندی آزمایشی تصاویر انتزاعی تولید کرد. این آثار اولیه زمینهساز نوآوریهای آینده شدند.
این ژانر در اوایل قرن بیستم و در میان جنبشهای مدرن شتاب گرفت. پیشگامانی مانند آلوین لانگدون کوبرن (Alvin Langdon Coburn)، پل استرند (Paul Strand) و آلفرد استیگلیتز (Alfred Stieglitz ) نقشهای مهمی ایفا کردند. به ویژه استیگلیتز از طریق سری مطالعات در مورد ابرها در سال ۱۹۲۲، عکاسی انتزاعی را پیش برد و عناصر طبیعی را به گونهای انتزاعی کرد که فرم و احساس را برجسته میکرد، تأثیر زیادی بر محبوبیت این ژانر در قرن بیستم داشت. سایر شخصیتهای برجسته شامل کریستیان شاد (Christian Schad ) و لاسلو موهولی-ناگی (László Moholy-Nagy) هستند که با فوتوگرامها—تصاویر بدون دوربین که با قرار دادن اشیاء بر روی کاغذ حساس به نور ایجاد میشدند—آزمایش می کردند. “رایوگرافها”ی من ری (Man Ray’s) این تکنیک را بیشتر به نمایش گذاشتند و ترکیببندیهای سوررئالیستی و انتزاعی ایجاد کردند که عکاسی سنتی را به چالش کشید.
پس از جنگ جهانی دوم، عکاسی آبستره با مشارکت هنرمندانی مانند آرون سیسکیند (Aaron Siskind) که در سبک عکاسی ماکرو کار میکرد و سطوح بافتی را به شیوهای شبیه به نقاشیهای اکسپرسیونیستی (Expressionist) انتزاعی ثبت میکرد، تکامل یافت. هنرمندان معاصر این میراث را ادامه دادند و چهرههایی مانند گاستون برتین (Gaston Bertin)، پنلوپه امبریکو (Penelope Umbrico) و ولفگانگ تیلمنس (Wolfgang Tillmans) با رویکردهای دیجیتال و مفهومی پیشتاز این عرصه هستند.
تکنیکهای مورد استفاده در این سبک
ساخت تصاویر انتزاعی نیازمند ترکیب مهارتهای فنی و خلاقیت است. روشهای رایج شامل عکاسی ماکرو است که جزئیات کوچک را بزرگنمایی کرده و الگوها و بافتها را مشخص میکند، و همچنین حرکت عمدی دوربین است که در آن دوربین در هنگام نوردهی عمدتاً جابهجا میشود تا اثری تار تولید کند. نوردهی طولانی حرکت را به صورت خطوط سیال ثبت میکند، در حالی که نوردهیهای متعدد تصاویر را لایهبندی کرده و ترکیبهای پیچیدهای ایجاد میکنند.
تکنیکهای دیگر شامل دستکاری نور و سایه، استفاده از انعکاسها یا اعوجاجها از طریق لنزها، یا به کارگیری ابزارهای پسپردازش برای تغییر رنگها و کنتراستها است. برای مثال، عکاسان ممکن است بر روی عناصر معماری، الگوهای طبیعی یا اشیاء روزمره تمرکز کنند و با crop های افراطی به حذف زمینه پرداخته و تأکید بر انتزاع داشته باشند.
برای نمایش این مفاهیم، نمونههای زیر از عکاسی آبستره آورده شده است:
این تصویر الگوها و رنگهای پیچیدهای را به نمایش میگذارد و نشان میدهد که چگونه تکنیکهای عکاسی ماکرو میتوانند سوژههای عادی را به انتزاعهای جذاب تبدیل کنند. برای دیدن عکسهای بیشتر روی این لینک کلیک کنید: Abstract Phots

در اینجا، عناصر طراحی از طریق ترکیببندی انتزاعی شدهاند و تعامل اشکال و تونها (Tones) را برجسته میکنند. این اثر خلاقانه استفاده از نور و فرم را برای برانگیختن بیان هنری نشان میدهد.

عکاسی انتزاعی از منظره Landscape Abstract Photography
در قلمرو وسیع عکاسی انتزاعی، “عکاسی انتزاعی از مناظر” به عنوان یک زیرشاخه جذاب ظاهر میشود. این شامل بازتفسیر محیطهای طبیعی مانند کوهها، جنگلها یا دریاها از طریق انتزاع است، بهطوریکه ویژگیهای قابل شناسایی حذف شده و بر روی جوهره بیشتر از نمایش دقیق تمرکز میشود. این رویکرد “روح” یک منظره را ثبت میکند و بر بافتها، رنگها و الگوها تأکید دارد در حالی که نقاط قابل شناسایی را به حداقل میرساند.
تعریفی از ارتباط انتزاع با طبیعت: “عکاسی انتزاعی از مناظر” اغلب تعادلی بین انتزاع و نشانههایی از محیط برقرار میکند و به بینندگان این امکان را میدهد که منشأ آن را بدون نمایش صریح احساس کنند. تکنیکهای خاص این زیرشاخه شامل مناطری از ارتفاع بالا است که صحنههای وسیع را به طراحیهای گرافیکی تبدیل میکند و فوکوس انتخابی برای جداسازی عناصری مانند آب در حال تابش یا ناحیه ایی متشکل از سنگها است. حرکت عمدی دوربین میتواند شاخ و برگها را به رنگهای چرخشی تبدیل کند، در حالی که نوردهیهای طولانی سطح آب را به مههای نورانی و تار تبدیل میکند.
چالشهای این حوزه شامل حفظ تعادل بین انتزاع و شناخت است تا تصویر همچنان جذاب باقی بماند و از حد افراطی مبهم بودن عبور نکند. عکاسان همچنین باید با متغیرهای محیطی مانند شرایط تغییر نور مبارزه کنند تا به اثرات دلخواه دست یابند. برای مظالعه بیشتر در مورد عکاسی آبستره از منظره از روی این لینک کلیک کنید: Landscapee Abstract Images
هنرمندان برجسته در “عکاسی انتزاعی از مناظر” شامل پیتر لیک (Peter Lik) هستند که آثارش اغلب از نوردهیهای متعدد برای انتقال انرژی دینامیک صحنههای طبیعی استفاده میکند. اندرو شوماکر (Andrew Shoemaker ) بر ارتباط صمیمی عکاس با طبیعت تأکید میکند و آبستره هایی خلق میکند که مناظر را به روایتهای بصری منحصر به فرد تبدیل میکند. تکام تاریخی عکاسی از انسل آدامز، که بهخاطر تفسیرهای دراماتیک از مناظر آمریکایی شناخته میشود، تا چهرههای معاصر مانند کسانی که در حال کشف معانی عمیقتر در زمینهطبیعت هستند، ادامه یافته است.
نمونههایی از “عکاسی آبستره از مناظر” این اصول را برجسته میکند:

این ترکیب یک صحنه طبیعی را با استفاده از تنظیمات فوکوس و ویرایش پس از عکاسی به اثر انتزاعی تبدیل کرده و حسی از عمق و در عین حال رازآلود را برمیانگیزد.

در اینجا، از کنتراست استفاده شده و به کمک ویرایش بعضی عناصر مثل رعد و برق در برابر ابرهای تیره برجسته شده است و صحنه ایی وهم آور خلق شده از سویی عکاسی از فاصله دور صورت گرفته و ساختمانها و اجزا شهر واضح نیستند. نتیجه این است که تصویر از واقعیت دور شده و غیر واقعی ست اما هنوز هم با دقت می شود متوجه شد که صحنه ایی از یک شهر است.
عکاسی آبستره در مسیر تکامل
عکاسی انتزاعی، از جمله نوع مناظر آن، همچنان مخاطبان را جذب میکند و موجب تغییرات فرهنگی وسیعتری به سمت هنر مفهومی در جامعه می شود. در دوران پیشرفتهای دیجیتال، عکاسان از نرمافزار برای دستکاریهای پیشرفتهتر استفاده میکنند و مرزهای این ژانر را گسترش میدهند.
برای علاقهمندان به این حرفه، تسلط بر عکاسی انتزاعی به صبر و آزمایش نیاز دارد. با مطالعه چهرههای تاریخی و بهکارگیری تکنیکهای متنوع، میتوان در این حوزه رشد کرد. در نهایت، عکاسی آبستره بر قدرت هنر تأکید میکند و سوژه ایی معمولی را به اثری فوقالعاده تبدیل کرده و انتزاع بصری را ترویج میدهد.
منابع
https://www.bsiminzar.com/blog/abstract-photography/

مدیر مسئول و سردبیر مجله اینترنتی گهر با بیش از 14 سال سابقه در حوزه وب، برنامه نویسی و سئو .تولید محتوا در پورتال گهر یکی از علاقمندی های من هست و در کنار آن مسئولیت نظارت بر محتوای نویسندگان
